Vakcinacija protiv korone u trudnoći - DA ILI NE?

Preporuka organizacija koje su svjetski autoriteti ginekologije i akušerstva preporučuju da vakcine treba da budu ponuđene trudnicama budući da je uočeno da trudnice koje obole od korone imaju veći rizik od teškog oblika bolesti, smrti i komplikacija u trudnoći.





Svjetski autoriteti iz oblasti ginekologije i akušerstva kao što su Američki koledž akušera i ginekologa (eng. American College of Obstetricians and Gynecologists- ACOG) i Kraljevski koledž akušera i ginekologa iz Velike Britanije (eng. Royal College of Obstetricians and Gynecologists) dali su sljedeća saopštenja i preporuke za osobe koje se pripremaju za trudnoću, trudnice i dojilje:



Trudnoća

Vakcine treba da budu ponuđene trudnicama budući da je uočeno da trudnice koje obole od COVID-19 imaju veći rizik od teškog oblika bolesti, smrti i komplikacija u trudnoći kao što su prijevremeni porođaj i carski rez.


Neke vakcine protiv tetanusa, pertusisa i gripe su bezbjedne i odobrene za primjenu tokom trudnoće. Centar za kontrolu bolesti u SAD-u vodi istraživanje pod nazivom v-safe za praćenje trudnica koje su primile vakcinu i koje spontano prijavljuju kroz aplikaciju na mobilnom telefonu da su dobile vakcinu u periodu od 30 dana prije začeća ili tokom trudnoće.


Do sada je prijavljeno preko 106 000 trudnica kroz ovu aplikaciju, a od ovog broja u registar je uneseno i analizirano oko 4700 trudnica koje su primile jednu od vakcina koje su dobile uslovno odobrenje za promet od strane Američke agencije za hranu i lijekove. Prijavljene neželjene reakcije nisu značajno narušile zdravlje nijedne trudnice. Analizirani su i objavljeni podaci o 827 trudnoća koje su završene te je uočeno da nije bilo razlike u riziku od pojave komplikacija u odnosu na ranije podatke dobijene iz opšte populacije.


Centar za kontrolu bolesti nastavlja sa prikupljanjem podataka nakon čega će objaviti konačne rezultate analize.


Od vakcina koje su dostupne kod nas, jedino vakcina Pfizer- BioNTech u svom uputstvu nije navela da su trudnoća i dojenje kontraindikacija za primjenu iste i za sada podaci o primjeni vakcina protiv COVID-19 tokom trudnoće postoje samo za vakcine Pfizer-BioNTech i Modernu kroz navedeni registar Američkog centra za kontrolu bolesti.


Ovo ne znači da druge vakcine nisu bezbjedne tokom trudnoće i dojenja ali nam podaci o njihovoj primjeni u ovim osjetljivim populacijama još nisu dostupni.


Dojenje


Ne postoji rizik kod davanja vakcine majkama koje doje. Preporučuje se vakcinacija dojilja koje su u rizičnim grupama od infekcije korona virusom. Trenutno se ne može dati preporuka da li je jedna vakcina efikasnija i bezbjednija u odnosu na druge jer još uvijek ne postoje podaci o tome.



Procedure vantjelesne oplodnje

Trenutno nema dokaza da bilo koja vakcina protiv COVID-19 utiče na plodnost. Ne postoji mogući mehanizam kojim bi vakcina mogla da utiče na plodnost.


Osobe koje planiraju trudnoću, ne treba da odgađaju istu zbog vakcinacije protiv COVID-19.


Ovo važi naročito za osobe koje su u rizičnim grupama i kojima se vakcinacija naročito preporučuje, budući da se vakcinacijom smanjuje rizik od infekcije u trudnoći te mogućih posljedičnih komplikacija. Trenutno se ne može dati preporuka da li je jedna vakcina efikasnija i bezbjednija u odnosu na druge jer još uvijek ne postoje podaci o tome.


Evropsko udruženje za humanu reprodukciju (European Society of Human Reproduction and Embryology – ESHRA) je iznijelo zvaničan stav da je potrebno odložiti procedure potpomognute oplodnje za nekoliko dana poslije druge doze vakcine, a preporučuje se veći oprez kod implantacije embriona gdje se predlaže odgađanje procedure i do 2 mjeseca.



Uticaj na plodnost

Trenutno nema dokaza da bilo koja vakcina protiv COVID-19 utiče na plodnost. Ne postoji mogući mehanizam kojim bi vakcina mogla da utiče na plodnost.



Planiranje trudnoće

Osobe koje planiraju trudnoću, ne treba da odgađaju istu zbog vakcinacije protiv COVID-19. Prvenstveno, ovo važi za osobe koje su u rizičnim grupama i kojima se vakcinacija naročito preporučuje, budući da se vakcinacijom smanjuje rizik od infekcije u trudnoći te mogućih posljedičnih komplikacija.



Izvori:

Royal College of Obstetricians & Gynaecologists: https://www.rcog.org.uk/

The American Collage of Obstetricians and Gynecologists: https://www.acog.org/