Kad jajnici zataje, donacija je jedino rješenje

Doc. dr. Tonko Mardešić se više od tri decenije bavi postupcima biomedicinski potpomognute oplodnje, a od 1996. godine je medicinski direktor Pronatal centara, najveće klinike za reproduktivnu medicinu u Češkoj.


Razgovarala: Danijela Filipović


Najveći izazov moderne reproduktivne medicine jesu godine pacijenata. Svjedočimo vremenu u kojem je prosječni životni vijek ljudi na planeti sve duži, ali sa druge strane priroda nije bila toliko darežljiva da nam podari i produženu reproduktivnu životnu dob. Otuda je najuspješnija terapija liječenja steriliteta biomedicinski potpomognuta oplodnja sa doniranim jajnim ćelijama, koja je ujedno za pacijenticu i najjednostavnija, pojašnjava doc. dr Tonko Mardešić stručnjak reproduktivne medicine koji se postupcima biomedicinski potpomognute oplodnje bavi više od tri decenije.



Kada se preporučuje donacija?


Ženama kog kojih nije moguće dobiti vlastite jajne ćelije preporučuje se donacija. Najčešća indikacija za donaciju su iscrpljeni jajnici kod žena iznad 40 godina života, ali ovdje je važno naglasiti da se u nekim situacijama biološke godine ne moraju podudarati sa reproduktivnim godinama te imamo relativno mlade žene sa iscrpljenim rezervama jajnika.

Postoje, naravno, i druge indikacije kao što su oštećeni jajnici posle hirurških intervencija (ciste, endometrioza), nakon onkoloških terapija ili urođeni problemi poput izostanka jajnih ćelija u janicima.


Kako izgleda procedura liječenja steriliteta sa doniranim jajnim ćelijama?


Terapija sa doniranim jajnim ćelijama je za pacijenticu jednostavnija nego terapija sa vlastitim jajnim ćelijama. Najprije, potrebno je sinhronizovati ciklus pacijentice sa ciklusom donorke, što se obično radi sa hormonskim tabletama. Od prvog dana ciklusa pacijentica uzima tablete sa estrogenima, kasnije uključujemo i progesteron te na taj način pripremamo matericu za implantaciju embriona. U međuvremenu uvodimo donorku u postupak stimulacije kako bismo dobili veći broj jajnih ćelija. U trenutku aspiracije jajnih ćelija donorke, pripremamo i reproduktivni materijal (spermatozoide) partnera pacijentice te obično, pet dana kasnije kada su embrioni u stadijumu blastociste, radimo embriotransfer, odnosno unošenje embriona u matericu pacijentice.



Koje su prednosti, a koje mane trudnoće sa doniranim jajnim ćelijama?


Donacija jajnih ćelija je terapija koju preporučujemo onda kada smo iscrpili sve ostale vidove liječenja, a stopa uspješnosti postupka biomedicinski potpomognute oplodnje sa doniranim jajnim ćelijama odmah nakog prvog pokušaja je oko 60%. Prema našim iskustvima donacija je za parove mnogo prihvatljiviji put do potomstva, u odnosu na recimo - usvajanje djece. Biološki gledano, u slučaju donacije jajnih ćelija 50% genetskih informacija dolazi od jednog partnera, a žena koja je ostala u drugom stanju zahvaljujući doniranim jajnim ćelijama nosi bebu devet mjeseci tokom trudnoće, rađa je, te je po zakonu, ali i unutrašnjem osjećaju majka tog djeteta.


Na osnovu iskustava u radu sa pacijentima, koje su najčešće zablude kada je riječ o donaciji?

Pacijentice često pitaju, da li će materica prihvatiti embrion sa "tuđom" jajnom ćelijom. Zapravo, svaka trudnoća, pa i ona ostvarena prirodnim putem za ženu je praktično “tuđe” tkivo, jer 50% genetskih informacija embriona dolazi sa strane muža, a materica je posban organ koji je po svojoj biologiji formiran tako da prihvata “tuđe” tkivo.


Kako se vrši izbor donorki i kako je to regulisano zakonom?


Donacija jajnih ćelija u Češkoj je anonima i regulisana je strogim zakonskim propisima. Donorke ne smiju biti starije od 35 godina i prolaze detaljne preglede radi ocjenjivanja psiho-fizičkog zdravstvenog stanja. Sastavni dio ispitivanja su i genetske provjere kao što su kariotip i analize na najčeše monogenske bolesti poput cističke fibroze (mutacije CFTR gena), mutacije zbog spino-muskularne atrofije (SMA) i urođene gluvoće (GJBW), a obavljaju se i ispitivanja na polno prenosivih bolesti (HIV, žutica tipa B i C, sifilis).


Tek kad su svi ti testovi negativni i kada ginekolog nije pronašao kontraindikaciju za donaciju jajnih ćelija, žena može da postane donorka.


Zakon takođe određuje da starosna dob žene na dan embriotransfera ne smije biti viša od 48 godina i 364 dana.


#donacija #pronatal #tonkomardesic

+387 51 232 100

+387 51 232 102 

Koordinator za IVF 

+387 51 217 100

+387 66 480 518

  • Instagram Social Icon
  • Facebook Social Icon
  • YouTube
Logo-pronatal_SH.png
APOTEKA pharmacentrum logo.png