Pitanja i odgovori

Šta je neplodnost i kako se utvrđuje?


Neplodnost se definiše kao izostanak trudnoće posle jedne godine zajedničkog života. Ukoliko je par stariji od 35 godina, taj period je kraći i iznosi šest meseci. Tada je potrebno da se par obrati za pomoć specijalizovanoj zdrastvenoj ustanovi, odnosno stručnjacima koji se bave liječenjem neplodnosti.




Koji su najčešći uzroci muške neplodnosti?


Muška neplodnost se manifestuje smanjenim brojem spermatozoida, njihovoj slaboj pokretljivosti, kao i u poremećaju građe ili izostanku spermatozoida u ejakulatu. Neplodnost uzrokuju imunološki faktori, infekcije i upale testisa, različiti hormonski poremećaji poput poremećaja funkcije štitne žlijezde, pankreasa ili dijabetesa.

Loše životne navike kao što su pušenje i alkohol utiču na smanjenu plodnost muškarca: Takođe, pojedina zanimanja usljed kojih su izloženi toksičnim gasovima, bojama i raznim isparenjima utiču na spermatogenezu i mogu dovesti do smanjenog broja spermatozoida i neplodnosti.




Koji su uzroci neplodnosti?


Uzroci neplodnosti jednako opterećuju žene i muškarce. To je bolest modernog društva i nastaje zbog izloženosti stresu, loših životnih navika, zagađene okoline, ali i zbog činjenice da se parovi sve češće odlučuju da u kasnijim godinama osnuju porodicu i stvaraju potomstvo.

Muška neplodnost ogleda se u smanjenom broju i/ili slaboj pokretljivosti spermatozoida, kao i neprohodnosti sjemenovoda.

Ženski faktori su najčešće vezani za poremećenu fukciju jajnika što prouzrokuje poremećaj u menstrualnom ciklusu ili izostanku ovulacije. Među uzročnicima neplodnosti stručnjaci navode i sindrom policističnih jajnika, endometriozu i adenomiozu, kao i poremećaj funkcije materice te hormonski disbalans. Takođe, oslabljena prohodnost jajovoda ili njihova opstrukcija kao i nedostatak jajovoda usljed operacija su jedan od češćih uzroka neplodnosti. Učestalost neplodnosti zavisi i od godina starosti, pa se u intervalu između 20. i 24. godine kreće oko sedam odsto. Od 30. do 35. godine taj procenat raste i iznosi oko 15 odsto, dok između 40. i 43. godine 35 odsto. Nepoznat uzrok steriliteta javlja se u 14 odsto slučajeva i nije uslovljen godinama.

Ostali uzroci neplodnosti uglavnom su slabije opšte zdravlje partnera, loše životne navike, te psihološki faktor.




Kada potražiti savjet stručnjaka u vezi sa neplodnošću?


Neplodnost se definiše kao izostanak trudnoće nakon 12 mjeseci redovnih seksualnih odnosa bez korištenja kontracepcije, nakon čega se savjetuje preduzimanje prvih mjera o ispitivanju i liječenju neplodnosti. Ukoliko je žena starija od 35 godina, prvi razgovor sa ljekarom savjetuje se već nakon 6 mjeseci nezaštićenih odnosa i želje za trudnoćom.

Pravo vrijeme je, ipak, kad vi to osjetite.




Kako se može liječiti neplodnost?


Načini i procedure liječenja neplodnosti zavise od uzroka neplodnosti i težine izazova. Najčešća i potvrđeno najučinkovitija metoda je vantjelesna oplodnja (IVF ili ICSI), dok se u nekim slučajevima jednostavnijih izazova neplodnosti medicinski može odgovoriti i inseminacijom. Takođe, kod neplodnosti koja nije uzrokovana konkretnim problemom, na raspolaganju je i metoda ciljanih odnosa, stimulacija janika i izazivanje ovulacije, raznovrsne alternativne metode, te promjena životnih navika.




Šta je inseminacija?


Inseminacija (Intrauterine insemination – IUI) je postupak medicinski potpomognute oplodnje koji podrazumijeva minimalnu stimulaciju jajnika kod žene. Tokom ovulacije se obrađen uzorak sperme ubacuje direktno u matericu žene, i na taj način poboljšavaju uslovi „susreta“ jajne ćelije i spermatozoida.

To je najjednostavniji i najmanje invanzivan postupak medicinski potpomognute oplodnje koji može da pomogne u začeću kad se radi o jednostavnijim izazovima neplodnosti.

Predlaže se parovima kojima je ustanovljena idiopatska neplodnost, blaži oblici muškog steriliteta, kao i kod problema sa ovulacijom.




Da li sjemena tečnost može da iscuri nakon inseminacije?


Ovo je jedno od najčešćih pitanja jer pacijentice nakon intervencije osjete kao da im voda curi iz vagine, ali bez brige, u ovom slučaju nije riječ o tome da izlazi sjemena tečenost.

Naime, ljekar u toku pripreme pacijentice za inseminaciju, vaginu i vaginalni otvor ispira fiziološkim rastvorom, nakon čega se kateterom ubacuje obrađena sperma. Voda koja nakon inseminacije izlazi iz vagine je zapravo fiziološki rastvor, što pacijentice često zbunjuje.




Da li i koliko treba mirovati nakonec inseminacije?


Nakon inseminacije, koja je jako slična standardnom ginekološkom pregledu, pacijentica obično leži nekih pola sata u klinici, nakon čega može da se vrati svojim redovnim obavezama. Nema nikakve potrebe za strogim mirovanjem i bolovanjem, a jedina preporuka je da se izbjegavaju intenzivni treninzi, teretana i sl.

Takođe, nakon inseminacije se preporučuju seksualni odnosi.




Da li je uobičajeno krvarenje nakon inseminacije?


Krvarenje ne mora da prati inseminaciju, te ukoliko se desi, uglavnom je riječ o vaginalnom krvarenju kod pacijentica koje imaju osjetljivu sluznicu grlića materice. Takva krvarenja nisu obilna, ali bi u svakom slučaju kod obilnijih krvarenja pacijentica trebalo da se javi svom ljekaru.




Da li je inseminacija bolna?


Inseminacija nije bolna, traje 15-tak sekundi i prati je uobičajeni obični ginekološki pregled.

Pacijentice na ultrazvuku mogu da prate kada se sperma ubrizga u matericu.




Šta je vantjelesna oplodnja VTO ili IVF?


Vantjelesna oplodnja (VTO) ili In Vitro Fertilizacija (IVF) je postupak medicinski potpomognute oplodnje prilikom kojeg se jajne ćelije i spermatozoidi spajaju u laboratorijskim uslovima i vraćaju u matericu s ciljem ostvarivanja trudnoće. Ova terapija neplodnosti primjenjuje se tek kad ne postoji nijedan drugi način liječenja steriliteta.

Trudnoća nastala vantjelesnom oplodnjom potpuno je ista kao i svaka druga trudnoća nastala na uobičajeni način.

Detaljno pojašnje postupka vantjelesne oplodnje potražite pod naslovom „VTO korak po korak“, na našem sajtu.




Koliko traje postupak VTO?


Vantjelesna oplodnja ne iziskuje ostanak u bolnici, a cijeli postupak traje oko 15 dana. Iščekivanje rezultata takođe traje 15 dana.

Često, iako su svi uslovi ispunjeni, organizam pripremljen, embrioni dobrog kvaliteta, ipak ne dolazi do začeća. Medicina još nije dala odgovor na pitanje: kako i zašto? Svugdje u svijetu vantjelesna oplodnja je uspješna u okvirima od 29 % do 36%, a procenat uspješnosti između ostalog diktiraju i godine pacijenata.




Koliko se embriona ubacuje u matericu?


Kod nas je praksa da se u matericu žene vraćaju jedan do dva, a u nekim slučajevima tri embriona. Ostatak embriona parovi mogu za zamrznu, a za osiguranike Fonda zdravstvenog osiguranja RS zamrzavanje se u našoj klinici obavlja na teret obaveznog zdravstvenog osiguranja u trajanju od dvije godine.




Da li broj folikula podrazumjeva isti broj jajnih ćelija?


Broj folikula koji nastanu u fazi stimulacije nikako ne mora da znači jednak broj jajnih ćelija. Može se desititi da folikul normalne veličine od 18 ili 19 mm ne sadrži ni jednu jajnu ćeliju ili da u manjim folikulima dobijemo zrele jajne ćelije.




Da li je poznat broj jajnih ćelija u trenutku punkcije/aspiracije?


Ne. U trenutku aspiracije poznat je broj folikula. Folikuli se nalaze u jajnicima i ispunjeni su tečnošću u kojoj se nalazi jajna ćelija. Rijetko se broj punktiranih folikula poklapa s brojem jajnih ćelija koje smo iz njih dobili.




Da li je embriotrafnser bolan?


Embriotransfer nije bolan, osim kod pacijentica koje imaju skraćen grlić materice. Kako je grlić materice mišić nad kojim nemamo svjesnu kontrolu, u nekim sutuacijama je potrebno uključiti lijekove koji će dovesti do opuštanja mišića. U vrlo rijetkim slučajevima, ovu fazu vantjelesne opodnje provodimo pod opštom anestezijom. Embriotransfer traje 30-tak sekundi.




Da li je aspiracija bolna?


Aspiracija je prcedura koja se radi pod opštom anestezijom tako da, u trenutku izvođenja, nije bolna. Nakon popuštanja anestezije moguće je osjetiti bolove koji su slični menstrualnim tegobama. Pacijenticama u tim situacijama preporučujemo neki od analgetika, a nakon aspiracije postoji šansa i za blago krvarenje koje u većini slučajeva nije zabrinjavajuće.




Vrijednost Bete koja ukazuje na trudnoću?


Kada je nalaz Beta hCG pozitivan, onda se radi o trudnoći, a njena vrijednost zavisi od toga da li je došlo do implantacije jednog ili više embriona. Ako je vrijednost veoma niska, potrebno je ovaj nalaz ponoviti nakon 48 sati, te ukoliko se vrijednost udvostruči možemo očekivati da će se trudnoća razvijati.




Šta je spermogram?


Spermogram predstavlja analizu koja se izvodi radi utvrđivanja osnovnih kvalitativnih i kvantitavnih parametara sjemene tečnosti. Spermogram se može raditi prema preporuci urologa, kao dio priprema za VTO i to kao jedan od uvodnih testova utvrđivanja konkretnog razloga steriliteta, ali i samoinicijativno, po želji pacijenta.




Šta je intracitoplazmatska injekcija spermatozoida (ICSI)?


Metoda intracitoplazmatske injekcije spermatozoida (ICSI) primjenjuje se kod lošijeg nalaza sjemena partnera ili u slučaju prethodnih neuspjelih oplodnji metodom IVF. Embriolog u ovom slučaju izabere morfološki najbolji spermatozoid i posebnim instrumentom (tzv. mikromanipulatorima) ubrizga ga u jajnu ćeliju. ICSI je metoda koja se najčešće primjenjuje u postupcima vantjelesne oplodnje.




U slučaju lošeg spermiograma koje su dalje preporuke?


Jedna od preporuka jeste procedura koja se naziva TESA i radi se kod pacijenata koji u ejakulatu nemaju spermatozoida. U tom slučaju spermatozoidi se uzimaju iz tkiva testisa. Druga metoda je biopsija testisa koja se, za razliku od prethodne, izvodi pod opštom anastezijom jer se radi o hirurškoj intervenciji.




Koja je starosna granica za postupak vantjelesne oplodnje?


U našoj zemlji, gornja starosna granica za postupak vantjelesne oplodnje nije određena. Ovo je medicinsko pitanje i gornja starosna granica zavisi od zdravstvenog stanja pacijentice, odnosno njene ovarijalne rezerve. Drugim riječima, sve do trenutka do kada postoji funkcija jajnika i do kada se stvaraju jajne ćelije moguća je i procedura vantjelesne oplodnje. Za one žene kod kojih ne postoji mogućnost dobijanja jajnih ćelija, preporučuje se donacija.





+387 51 232 100

+387 51 232 102 

Koordinator za IVF 

+387 51 217 100

+387 66 480 518

  • Instagram Social Icon
  • Facebook Social Icon
  • YouTube
Logo-pronatal_SH.png
APOTEKA pharmacentrum logo.png